Tình huynh đệ
27 May 2011 Leave a Comment
in Lm.Pio Ngô Phúc Hậu Tags: công giáo, Lm.Pio Ngô Phúc Hậu, Viết cho em
Em,
Tôi lên xe, ngồi băng giữa. Băng trên có hai người đàn bà cao niên. Một bà giàu, một bà nghèo, nhưng tâm sự với nhau như hai người bạn tâm phúc.
– Bây giờ chế ở với đứa nào?
– Tôi ở với con Út.
– Nó làm ăn đỡ không?
– Nghèo quá!
– Sao chị không ở với con Hai cho đỡ cực?
– Đứa nào cũng là con, nhưng đứa nào nghèo thì mình phải thương hơn. Con Hai nó cho xe xuống rước, nhưng tôi từ chối. Tôi muốn gởi cho tụi nó một thông điệp về tình huynh đệ…
Cái lối ăn nói ấy, cái cách sử dụng từ ngữ ấy làm tôi giật mình. Tôi đứng lên, nhìn kỹ để xác định. Đúng là mẹ Em, một cô giáo dạy môn Văn của cấp ba từ mấy chục năm về trước. Tôi không lên tiếng, lẳng lặng ngồi xuống để nghe mẹ Em “đọc thông điệp”.
Mẹ Em nhỏ hơn rôi một nửa con giáp. Tôi quen bà vào cuối thập niên sáu mươi của thế kỷ hai mươi. Bà dạy môn Văn, vì thế giọng nói và cách sử dụng từ ngũa của bà lúc nào cũng nghiêm chỉnh, lúc nào cũng chải chuốt. Bà nói chuyện mà tôi cứ tưởng bà đang giảng bài. Tôi không thích cái tính hơi kênh kiệu ấy của mẹ Em. Nhưng tôi rất kính trọng cái tác phong đạo đức phi thường và nghị lực phi thường của bà. Đức Giêsu là thần tượng của bà. Bà muốn con cái của bà phải yêu thương nhau như Đức Giêsu đã dạy. Ước muốn ấy không thành đạt. Bà ray rứt và tự đay nghiến mình. Bà xổ ra hết lòng dạ cho người bạn cố tri giàu có. Bà diễn lại hết cuộc đời Em.
1.
Vừa tốt nghiệp Đại Học thì Em lên xe hoa về nhà chồng. Chồng Em không giàu, không giỏi, nhưng có địa vị vững chắc. Em không giàu, nhưng rất giỏi và có nhan sắc. Hai đứa hùn hạp làm ăn. Làm kinh tế thì phải nhanh nhạy. Đó là khả năng của Em. Làm kinh tế trong thời chuyển mình, thì địa vị, quyền bính là điều kiện thuận lợi. Đó là khả năng của chồng Em. Thế là vợ chồng Em bốc lên như diều gặp gió. Mẹ Em khoe với bà bạn: Tụi nó làm giàu mau hơn ăn cướp” Mừng cho Em.
2.
Em đón mẹ về chơi. Trong phòng khách sang trọng, hai mẹ con thù thì.
– Hai à, bây giờ giàu có quá rồi. Tiền của nhiều quá ngồi chơi không, ăn suốt đời cũng không hết. Em con đứa nào cũng đủ ăn. Chỉ có con Út, sao nó đận quá. Con có thể giúp nó được không?
– Theo ý mẹ, thì con phải giúp thế nào?
– Con sắm cho vợ chồng nó một cái xuồng tam bản hơi lớn một chút, có mui đàng hoàng, với một cái máy Honda sáu ngựa rưỡi. Chúng nó có thể đi bán hàng bông dài dài trong xã. Mỗi ngày cũng kiếm được dăm chục, đủ sống qua ngày.
– Làm kinh tế kiểu đó là gà què ăn quẩn cối xay.
– Thế con giúp nó một số vốn lớn hơn, để nó mở một tiệm tạp hoá.
– Tung vốn cho nó làm ăn thì từ chết đến bị thương.
– Vốn nhỏ thì con chê là gà què ăn cối xay. Vốn lớn thì con hiểu là từ chết tới bị thương. Vậy con muốn giúp nó cái gì?
– Giúp gì được! Mạnh ai nấy lo. Ai cũng có chân có tay hết.
– Như vậy thì còn là gì chị em?
– Con chỉ lo cho mẹ thôi. Còn chị em thì mạnh ai nấy sống.
3.
Em tha thiết giữ mẹ ở lại. Mẹ Em nhất quyết ôm đồ ra đi. Mẹ Em buồn. Mẹ Em giận. Buồn và giận vì tình chị em lạt như nước ốc. Bà quyết tâm quay gót trở về sống nghèo với con. Út nghèo, vì “Con nào chẳng là con, nhưng con nghèo thì phải thương hơn.”
Bà về, nhưng muốn gởi lại cho Em một bài học quan trọng mà bà gọi là thông điệp.
3.1
Ngày xưa gia đình không giàu có, nhưng không đến nỗi thiếu thốn. Chị em yêu thương nhau, đùm bọc nhau, ngủ chung giường, đắp chung chân. Cái bánh nhỏ xíu cũng bẻ làm đôi. Bây giờ chị giàu sang quá chẳng dám đến thăm chị. Chị thăm em, em ngại ngùng chẳng biết lấy gì mà đãi. Em thăm chị, chị tưởng là nó muốn xin xỏ. Cứ thế, ngày tháng trôi qua, chị em thành người dưng nước lã. Mẹ Em nhắc lại lời của Chúa: “Kho tàng của ngươi ở đâu, thì lòng ngươi ở đó”. Rõ ranngf là mẹ Em muốn nói rằng bây giờ Em chỉ biết yêu tiền, quên bẵng tình ruột thịt. Mà tình thì quý hơn tiền.
Em,
Em vẫn cứ làm giàu. Nhưng làm giàu để làm giàu, hay là để làm người một cách xứng đáng? Đồng tiền chỉ là phương tiện hữu ích, để gia đình Em có cơm ngon áo đẹp, để con cái Em có điều kiện phát huy mọi khả năng mà Chúa đã ban cho chúng. Cơm của Em đã quá ngon. Áo của Em đã quá đẹp. Con của Em muốn học tới đâu cũng được, muốn đi du lịch trên khắp thế giới, thì tiền vẫn còn dư vô vàn. Bây giờ Em hỗ trợ cho Út dăm cây vàng, thì kho tàng cảu Em vẫn đầy ắp. Dăm cây vàng đối với Em chỉ là tiền lẻ để tiêu vặt, không đáng để mở một quỹ tiết kiệm. Út thì bớt khổ. Mẹ thì sung sướng. Tình chị em thì chan hoà.
Đó là thông điệp một.
3.2
Mẹ Em khẳng định: người giàu có thì khó hạnh phúc. Đó là thông điệp hai. Mẹ Em kể một hơi những câu chuyện người giàu không hạnh phúc.
a) “Hai Sương mới xây một biệt thự sang trọng như dinh Thủ Tướng. Bông kiểng rực rỡ như động thiên thai. Con chó bẹc giê to như ông Hộ Pháp ngồi canh trước cửa, cặp mắt gờm gờm như muốn nuốt sống người ta…Vợ chồng đang sống phây phây, thì đùng một cái, đứa con trau duy nhât đi đua xe, bị xe tải cán nát thây…Cứ nhìn thấy con Sương là tôi muốn rơi nước mắt. Tiều tụy vô cùng”
b) “Vợ chồng thằng Năm Tiếng làm ăn đang bốc lên như diều gặp gió, thì bỗng dưng bỏ bê, không thèm làm ăn nữa. Vợ chồng đầu tắt mặt tối, lội ngược lội xuôi để xây dựng tương lai cho con cái. Đến khi có tương lai là một đống vàng, thì cả hai thằng con trai đều phải chui vào trung tâm cai nghiện. Cụt hứng đến tuyệt vọng”.
c) “Cặp vợ chồng Nguyên – Tuyền hồi còn nghèo thì thương nhau như keo dán gỗ. Đến khi có bạc tỉ, thì ông ăn chả, bà ăn nem. Gia đình nát như tương.”
Em,
Hãy nghiệm lại bấy nhiều lời của mẹ. Tân huyết đấy. Thông điệp thật ấy.
Tình đời
27 May 2011 Leave a Comment
in Lm.Pio Ngô Phúc Hậu Tags: công giáo, Lm.Pio Ngô Phúc Hậu, Viết cho em
Em,
Em mướn căn nhà bên trái. Tôi mướn căn nhà bên phải. Nhà tôi và nhà Em chỉ cách nhau một tấm vách là buông. Bên nhà tôi có hai linh mục, lúc nào cũng lặng lẽ như hai con sò. Bên nhà Em có hai vợ chồng lúc nào cũng ồn ào như cái chợ nhỏ. Em đi đóng đáy. Vợ Em ngồi bán tạp hoá. Hễ Em về tới nhà là y như có tổ chức nhậu. Cua tôm thì Em xách từ hàng đáy về. Còn rượu thì vợ Em bán sẵn đó: vô cùng vô tận!
Mắt tôi không nhìn thấy vợ chồng Em. Nhưng tai tôi ghi nhận hết mọi sinh hoạt của căn nhà bên ấy. Vui buồn, sướng khổ của Em đều ghi hết vào cuộn băng ký ức của tôi. Em thở phì phì sung sướng, tôi biết. Em ngáy pho pho một cách mãn nguyện, tôi biết. Em bất mãn và chửi thề, tôi biết. Em uống bao nhiều cốc rượu, tôi cũng biết…
Đêm hôm ấy tôi không ngủ được, vì Em nhậu lu bù, nhậu cho tới hai giờ khuya. Khi bạn nhậu ra về, Em đóng cửa, tắt đèn chui vô mùng, nói lè nhè vài câu rồi im lặng tuyệt đối. Tôi đang dỗ giấc ngủ thì bỗng có tiếng chửi thề.
- Đ. M.
- Vừa phải thôi chứ.
- Cự hả. Đụi…đụi.
- Mày đánh chết tao đi!
- Bốp… bốp.
- Mày đánh nữa đi! Đánh nữa đi! Đồ chó đ.
Một lát sau lại có tiếng ngáy pho pho, tiếng thở khò khò. Em ngủ ngon. Còn tôi thì không ngủ được nữa. Mở mắt nhìn vào bóng tối, tôi ngẫm nghĩ về tình đời. Tình đời đen như bóng đêm. Bóng đêm trùm lên cuộc đời của Em.
1. Em từ Trà Vinh xuống. Tứ cố vô thân. Em vô rừng đốn củi mướn cho và Tư Hón. Củi về rồi thì Em cưa, Em bửa, Em bó, rồi đếm cho nghe. Bà Tư nuôi cơm, cho tiền hút thuốc, lâu lâu lại cho vài chục đồng (một chai bia Con Cọp giá 18 đồng). Gần ba mươi tuổi Em mới cưới được vợ. Đám cưới chỉ tốn hai con vịt. Khách khứa chỉ vỏn vẹn một chục. Toàn là bà con bên nhà gái.
Vợ Em từ Cái Chồn lên. Hắn trội hơn Em vì có cha và có mẹ. Nhưng cũng nghèo xơ xác như Em. Cả nhà ba khẩu chỉ có một cái giường và một cái mùng ám khói đen thủi đen thui. Hắn tròn như hột mít, khoẻ như vâm, mỗi tháng ăn hết ba mươi ký gạo. Vô rừng cưa củi, hắn xong xáo còn hơn đàn ông. Cột đước dài năm mét, hắn vác đi te te trên cầu khỉ không tay vịn. Đàn ông lắc đầu, le lưỡi. Họ nói đùa với Em:
- Mày dám mần nó không? Tụi tao không dám rồi đó.
- Rồi. Hiền khô à.
Trong rừng đước bịt bùng và vắng lặng, hai cái xuồng be mười cặp sát vào nhau. Em nhìn hắn. Hắn nhìn Em. Đắm đuối…Hai đứa sáp vô như thế đó. Giản dị vô cùng.
Hai đứa coi nhau như vợ chồng từ hôm ấy.
Năm Căn là khu dồn dân. Dân từ tứ xứ trôi dạt về, không quen thân, không tục lệ, chẳng ai bắt lỗi chuyện ấy. Cứ tiền dâm hậu thú. Thật ra thì chẳng ai hiểu hơn thú là gì. Cứ ăn ở với nhau như cỏ dại. Nếu có chú thím nào phiền trách, thì chịu thú phạt bằng một mâm cơm đơn giản là xong.
2. Sau đám cưới chỉ tốn hai con vịt ấy, hai đứa ra riêng. Tổ uyên ương chỉ là căn chòi tự biên tự diễn. Một ngày vô rừng đốn cây đốn lá và một ngày dựng là xong. Nhà không có cột hàng ba. Bốn bề dừng vách lá. Cửa cái chỉ là tấm liếp hợp bằng lá buông, nhấc ra, đặt vô y như cửa chuồn vịt. Kệ, miễn kín đáo thì thôi. Thằng ăn trộm rình tiền, chứ không rình tình…
Em thôi làm mướn cho bà Tư Hón. Hai vợ chồng tất bật vô rừng đốn củi. Chỉ sáu tháng làm củi, Em sắm được một miệng đáy nhỏ. Sáu tháng sau Em sắm được một miếng đáy lớn. Kinh tế gia đình ổn định. Em ngẩng đầu lên nhìn đời, mỉm cười với đời. Và đời cũng đang thật sự mỉm cười với Em.
3. Đêm hôm ấy, 150 con cá đường nối đuôi nhau chui hết vào miệng đáy của Em. Em trở thành triệu phú trong một đêm ngắn ngủi. Em có số làm giàu, xóm giềng bảo thế. Em đổi đời từ đêm hôm ấy. Tình đời cũng bắt đầu nhuộm đen từ đêm hôm ấy.
Em mướn một căn nhà là ở trong xóm chợ. Vợ Em bán vài món hàng thông dụng như đinh, dây chì, nước mắn, xà bông…họi là tiệm tạp hoá cho oai, chớ vốn liếng chẳng đáng là bao. Có tiền thì vợ Em may sắm và ăn hàng như điên. Ăn và mặc là hai sinh hoạt nổi cộm nhất của hắn. Hắn háu ăn và còn háu “ấy” nữa. Cái thân bồ tượng ấy dường như chẳng bao giờ được no nê về tình dục. Khả năng của Em chỉ cung cấp được một phần ba nhu cầu ấy. Hai phần ba còn lại, hắn phải đi kiếm chỗ khác. Đối tác quan trọng số một là lính. Vì thế hắn vẫn hay ngồi hát tỉ tê một mình “Lính mà em”.
Còn Em thì đúng là mẫu người trưởng giả học làm sang, làm sang một cách lố bịch. Mỗi tháng Em ra Cà Mau mướn khách sạn ở chơi một tuần. Đồ ăn thì sang như của bậc đế vương. Nhưng cách thì lại hiện nguyên hình bọn phàm phu tục tử. Ăn xong thì xô chai cốc bát đĩa xuống sàn nghe loảng xoảng cho vui lỗ tai. Em lè nhè tuyên bố với chủ khách sạn: Tao thường bay đàng hoàng. Một triệu đối với tao chỉ là đồ bỏ. Em chơi sang như thế đó!
Em chơi gái ngày cũng như đêm. Thượng vàng hạ cám, điếm sang điếm hèn Em đều kinh qua. Chơi cho biết. Chơi để không ai dám qua mặt.
Thế là: Em ra Cà Mau ăn chả với gái làng chơi; còn vợ Em ở nhà thì anh nem với lính. Chẳng ai rầy ai. Chẳng ai thèm bàn chuyện ghen tương. Huề. Mái ấm chỉ còn là quán trọ. Chuyện vợ chồng chỉ còn là ăn vặt cho đỡ buồn miệng.
Em.
Tôi chẳng biết nói gì với Em. Tất cả đều đã quá muộn. Tôi nhắm mắt lại để khỏi nhìn thấy Em đang rơi xuống vực thẳm. Chỉ còn chờ một bàn tay vô hình vực Em dậy…
